Paz. Oca 17th, 2021

   

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

 

Sultan KILIÇ

 

Yalnız, herkesçe anlaşılabilmesi için Malatya şivesiyle yazmıyoruz. Bu kez Azzet bibinin konuşmalarını, ölçünlü kültür diliyle aktarıyoruz. Malatyalı Azzet bibi, dutları nasıl kuruttuğunu anlatıyor:

“Dutlar silkelenmez, kendiliğinden yere dökülür. Ağaçların dibinde, alaca gölgede, otların ve toprağın üstünde kurumsayan dutlar; üç dört günde bir tek tek elle toplanır.

 

Toplanan bu kuru dutlar, alaca gölgelik bir alana yığılırcasına kalınca serilir. Doğrudan güneş altında kurumaya bırakılan dutlarsa kararır. O kararan dut, artık dut değildir, odun parçasında farkı yoktur.

DSCF9204 - Kopya

Bir de dut ağacının dallara yakın gövdesine file bağlanarak dutlar kurutulur. Olgunlaşan dutlar, fileye dökülür, ağacın dalları altında alaca gölgede, her yandan hava alarak daha çabuk ve temiz kurur.

 

O vitrinlerde sergilenen beyaz renkli dut kurularına aldanmayın. Onlar, tıpkı islimlenmiş yani kükürtlenmiş sarı kayısı gibidir. Oysa kıymetli olan, güneşte kurutulmuş, koyu renkli kayısıdır. Dut da aynıdır, rengi koyu olanlar kıymetlidir; doğaldır.

ANNE SÜTÜNÜ MÜTHİŞ ARTIRIR

 

Dut kurusu, anne sütünü müthiş artırır. Öyle ki çocuk, emmeyle bitiremez ve süt fazlalığı anneye rahatsızlık verecek şekilde çoğalır.

Çekirdekli dut, daha faydalıdır. Dutun o minicik çekirdekleri, bağırsak dostudur, bağırsakları harekete geçirerek kabızlığı önler. Kabızlığı önleyince de bağırsak kanseri ve basur gibi iki dertten uzaklaştırır.”

DSCF5002

KURU DUTLARI BİR YIL BOYUNCA NASIL KORURUZ?

 

Kışlık dutlar, bez torbalarla serin bağ evlerinde ya da nemsiz kilerlerde, soğuk yerde saklanır.

Buzdolabının raflarına da poşetlenerek konabilir.

Kışın güneş almayan balkonlarda da saklanabilir; yalnız yağmur düşmesin üzerine. Alttan su değmesin. Dutlar nem almasın.

Sıcak yerde kalan dut, çabuk güvelenir. Dut, güveler için de besleyicidir.”

DSCF5001

DUTUN YANINDA NELER YENMELİ?

 

“Dutun yanına en çok ceviz, badem, kayısı çekirdeği, fındık, kavurga ve leblebi yakışır. Dutun tatlılığını alır bu saydıklarımızdan biri. İki tat birleşince damak keyfi de tam olur.”

 

ALMAN ASKERLERİN KURU DUT SAYESİNDEKİ SAVAŞI

 

Alman askerlerin, İkinci Dünya Savaşı’nda Rusya’nın soğuğuna karşı dayanıklılığını artırmak için Anadolu’dan tonlarca kuru dut aldıklarını okumuştum. Hem askerlerin dirençlerini artırıyor hem de kolay taşınabilen, bozulmayan, hazırlık gerektirmeyen bir gıda maddesi olarak Hitler hükümetinin cin danışmanlarınca tercih edilmiş kuru dut.

dut%20kurusu

İŞTE KURU DUTUN BİTMEYEN FAYDALARI

 

Kalsiyum, demir, B1, B2 ve C vitamini yönünden zengin olan dutun birçok hastalığa iyi geldiği biliniyor. Beyaz dut ateş düşürücü ve idrar söktürücü etkiye sahip. Karaduttan elde edilen şurubun ise ağız ve boğaz hastalıklarında olumlu etkiye sahip olduğu biliniyor. İşte kuru dutun diğer faydaları:

 

  • Aç karnına yenen beyaz dut barsak solucanlarını döker.

 

  • Ne şekilde tüketilirse tüketilsin iyi bir kan yapıcıdır.
  • Sabah aç karnına yenir ve üzerine su içilirse bağırsakların çalışması temin edilir.

 

  • İştah artırır, enerji verir.
  • Kalsiyum, demir, B1, B2 ve C vitamini yönünden zengin.

Türkiye’de ipekböcekçiliği üretimi ile yetiştirilen dut, dünya tarafından da keşfedilmeye başladı. Üzüm, dut ve yerfıstığında kanseri önleyen bir madde bulunduğunu açıklayan İngiltere Montfort Üniversitesi’nden Gerry Potter: “Bu yiyeceklerde bulunan ‘resveratrol’ isimli molekülün pek çok ürünün bozulmasına yol açan mantarlara karşı savaştığını biliyorduk ama araştırmalarda, bu maddenin vücutta kanser hücrelerini hedef alarak onları tahrip eden, kanser karşıtı bir unsura dönüştüğünü de saptadık.” diyor.

DSCF9205

KAN ŞEKERİNİ DÜŞÜRÜR, ENERJİ VERİR

 

Öte yandan, dut ağacından beslenen zararlı böcek olmadığı için herhangi bir tarım ilacı da kullanılmıyor. Bu nedenle dut, dünyanın en ekolojik ürünlerinden biri olarak sayılıyor. Dut, kalsiyum, demir, B1, B2 ve C vitamini yönünden zengin.

 

Aç karnına yenen beyaz dut, bağırsak solucanlarını döküyor. Ne şekilde tüketilirse tüketilsin iyi bir kan yapıcıdır. Sabah aç karnına yenir ve üzerine su içilirse bağırsakların çalışması sağlanır.

173

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir