Per. Ara 3rd, 2020

Bir buçuk saatlik Arapgir yolculuğumuzu, hozan tarlalarının arasından kıvrılan yolları Malatya ve Ermeniler konusundaki anı- söyleşi renklendirdi. Yolculuk, göz açıp kapayıncaya kadar sona erdi. Arapgir’in girişinde, belediye başkanınca görevlendirilen davul zurnayla karşılanan Malatyalı Ermeniler, oynamanın da keyfini çıkardılar.

Ermeniler, yeni köprünün yanındaki bostandan salatalık ve reyhan toplamanın keyfini de yaşadılar. Arapgir’deki Ermeni mezarlığında dua ettiler. İhtişamıyla hayranlık uyandıran görüntüleri şimdi fotoğraflarda kalmış olan, yıkmakta güçlük çektiklerinden dinamitleyerek yerle bir ettikleri büyük kilisenin boş alanında dinamitlenerek izlerinin silinmeye çalışıldığını görmenin dayanılmaz hüznünü de tattılar.

İşte o alanın bir yanında atalarının mezar taşlarını, bir bahçenin istinat duvarında görünce hiç şaşırmadılar. Malatyalı Ermeniler Arapgir Yollarında Arapgir Belediye Başkanı Haluk Cömertoğlu, Ermeni konuklarına dağların zirvesinde hitap ederken: “İnsan olarak hiçbirimiz bir diğerimizden üstün değiliz. Birbirimizin kanına değil, kültürüne ihtiyaç duyuyoruz. Kiliselerimizi, camilerimizi, havralarımızı biz yıktık, şimdi de hep birlikte yapacağız.” diyor.

Arapgir Belediye Başkanı Haluk Cömertoğlu, tüm konukları Arapgir’in eski ve yeni yerleşim yerlerine gezmeye götürdü. Cömertoğlu, konuksever bir belediye başkanının ötesinde tam bir kültür elçisi, mükemmel bir turist rehberi. Arapgir’deki tarihi eserleri, ipek yollarını, tarım ürünlerini, toprak- su- iklim özelliklerini, eski ve yeni yaşayış biçimlerini, gelenekleri, el sanatlarını, Ermenilerin Arapgir’deki kalıcı izleri ve tartışılmaz katkılarını, dostlukları, yemeklerin hangi yaşam koşullarının gereği nasıl yapıldıklarını… Öyle güzel bir dille anlattı ki, inanmayan insan bu denli içten, inandırıcı ve güzel anlatamaz. Kıvrılan yufkanın üzerine dökülen yufkayla buluşan yoğurt ve tereyağından oluşan ‘sırın’ın yoğun çalışma temposundaki Anadolu kadınının yaşamı kolaylaştırıcı yemeği olduğunu… Arapgir teveğiyle sarılan sarmanın lezzetini… Un, yumurta ve sütün çırpılarak kızgın sacın üstüne akıtılmasıyla pişirilen ‘akıtma bicik’ in Fransa’ya giderek ‘krep’ adını aldığını, bu yemekleri konuklarına ikram ettiği sırada anlattı.

Arapgir merkezindeki tarihi Millet Han’ın avlusunda konuklarına ikram ettiği yemekleri tanıttı Haluk Cömertoğlu. Cömertoğlu’nun eşinin çabalarıyla Arapgirli kadınlar, eski el zanaatlerinden culfalığı (dokuma) yaşatmaya çabalıyorlar. Siyah- beyaz, pembe- beyaz kumaş şeritlerinden yolluklar, çantalar dokuyarak satışa sunmuşlar. Arapgir Postası gazetesi de yarım asırdır sürdürdüğü sıladan gurbete hasret elçiliğine devam ediyor Arapgir’de.

Millet Han’ın avlusunun çıkış bölümünde bir hareketlilik görünce o yana yöneldim. Kirkor Yeteroğlu’nun babası gelmiş, dediler. İstanbul’da yaşayan Arapgirli Şair Kirkor Yeteroğlu’nun babasını görmek için iki yıl önce Arapgir’in Şepik köyüne gitmiştim. Kız kardeşi ve yeğeniyle görüşebilmiştim. Doksanlık delikanlı Papken Yeteroğlu’nun bağlara çalışmaya gittiğini öğrenmiştim. Şimdi, işte hiç ummadığım bir anda karşıma çıkmıştı. Sanırım Arapgir belediye başkanı düşünmüştür Papken Yeteroğlu’nu bu toplantıya davet etmeyi.

150 kişilik bir Ermeni gruba, Arapgir’de de Ermeni yaşıyor gördüğünüz gibi, diyebilmek miydi amaç? Çok zayıf, uzun boylu, belli ki gençliğinde daha da uzunmuş boyu, hüzünlü mavi gözleriyle Papken Yeteroğlu. İstanbul’dan gelen konuklardan birkaçı da akrabasıymış. Sıcak kucaklaşmalar gerçekleşti Arapgir’in Millet Hanı’nın avlusunda.

Hani, derler ya 1915’te asıl katleden Ermenilerdi, asıl katliamı Ermeniler gerçekleştirdi, diye. Madem Ermeniler Türklerin, Müslümanların soyunu kurutmak üzere katliam gerçekleştirdi, niye şimdi koskoca ilçede hepi topu üç Ermeni yaşıyor? O tarihlerde Arapgir’in nüfusu, çevresindeki illerden daha fazlaymış. Bu yoğun nüfusun da yüzde sekseni Ermeni’ymiş. Soykırım olmadıysa nereye saklandı bizim Ermeniler?

Sultan Kılıç- Malatya

sultankilic44@hotmail.com

93

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir