Cts. Eki 24th, 2020

 

Sultan KILIÇ

 

Malatya’nın Tecde Mahallesi, Reşadiye sokağındaki Reşadiye Camii 119 yaşında; ama artık yaşlanmayacak. Tecde’ye imar izni verildiğinden bu yana Malatya Tecde arasındaki meyve bahçelerinin ağaçları kesildi. Bu alanlara siteler yapıldı. Her yan betona mahkûm oldu.

İmara açarken kat sınırı on bir değil de en fazla üç olsaydı, bu betonlaşma yaşanmayacak, meyve bahçeleri de katledilmeyecekti. Bu katliamdan Tecde’nin 234 yaşındaki Kozkökü Camii de 119 yaşındaki Reşadiye Camii de payına düşeni alacak. Yakında yıkılacak, kerpiçten yapılmış, bakımlı, sıcak ortamlarıyla yüzlerce yıl insanlara hizmet sunmuş bu ibadet haneler.

Reşadiye Camiinin avlusuna, sonradan yaptırılmış olan demir kapıdan geçilerek altı basamaklı merdivenle iniliyor. Eskiden düzayak olduğu; yola kat kat asfalt dökülerek yolun yüksekte, caminin alçakta kaldığı, bu nedenle basamaklarla inildiği bilgisini veriyor o sokakta oturan Osman Bey ve Murat Bey. Caminin doğu tarafında, yolun kıyısında eskiden bir çeşme olduğu, uzaktan borularla getirilen kaynak suyundan tüm mahallenin yararlandığı bilgisini ediniyoruz.

Caminin güneyine ve batısına bağımsız bölümler halinde kerpiçten imam konutu yaptırılmış. İmam konutları da eski yıllara ait. Konutların arasındaki boşluğa abdest alma yeri ve tuvaletler eklenmiş. Caminin kuzeydeki ana kapısı ahşapmış, eskidi diyerek değiştirmiş ve demir kapı yaptırmışlar. Son cemaat yerinin üstü eskiden de örtülüyken, sonradan kuzey cephesine camekân yaptırılarak kapalı alana dönüştürülmüş. Ana kapının doğusunda kerpiç duvara çamur sıvalı mihrap konmuş. Buraya halılar serilmiş, kitaplıkla zenginleştirilmiş.

Son cemaat yerinden camiye girince tam karşıda, güney duvarında ahşapla kaplanmış mihrap, mihrabın doğusunda duvara gömme dolap yaptırılarak raflarına kitapların dizilmiş olduğu görülüyor. Mihrabın güney batısında ise ahşap minber bulunuyor. Eski minberleri, genellikle atıp yerine yenisini yaptırıyorlar. Burada eski minberi atmamışlar; ama yağlıboyayla boyayarak öldürmüşler. Tavan ve taban da ahşap, yerden seksen santim kadar yükseklikte duvarları da ahşapla kaplatılmış. Tavandaki direkler, ters tavanla kaplatıldığından görünmüyor.

Yerlerdeki el dokuması halı ve kilimler, Vakıflar Bölge Müdürlüğünün direktifiyle toplanarak cami cemaatince korumaya alınmış. Eski halıların yerine seccade görünümlü makine halısıyla kaplanmış. Tavanı destekleyen iki kalın direk de ahşapla kaplatılmış. Mekân, yıllarca katı yakıtla, sobayla ısıtılmış; son yıllarda elektrikli ısıtıcılarla ısıtılıyor.

 

Kuzeydeki ana kapının iki yanında yer alan iki kantarmalı pencere özgün, doğudaki iki pencereyse şekilleri değiştirilerek biraz genişletilmiş.

Bir zamanlar loğlanan cami ve imam konutlarının damları, çatıyla örtülmüş. Sokaktan avluya girerken sağınızdaki imam konutunun damına simgesel, digdörtgen prizma şeklinde bir düzeneğe ses yükseltenler yerleştirilmiş. Reşadiye camiinin oldukça kalın kerpiç duvarları, ahşap tavanı, tabanı daha yüzlerce yıl hizmet verecek kadar sapasağlam ve bakımlı görünüyor. Ama bu nasıl bir şuursuz şuulandırma ki gittiği yerlerdeki tüm tarihi, doğayı, yeşili yok ediyor. Yakında Tecde Mahallesi’ndeki 119 yıllık, iki yüz kişilik Reşadiye Camiini de yıkacaklar.

sultankilic44@hotmail.com

 

 

57

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir